اهميت فيلترها و تميزکننده هاي هوا در تهویه مطبوع

فيلترها و تميزکننده هاي هوا نقش بسيار مهمي را در تامين کيفيت مناسب هواي داخل ساختمان ايفا ميکنند. فيلترها وسايلي هستند که با به کارگيري يک محيط واسطه ذرات معلق موجود در هوا را از آن جدا ميکنند. تميزکننده هاي (تصفيه کننده هاي) هوا نيز با استفاده از روش هاي ديگر آلاينده هاي موجود در هوا را از آن تفکيک ميکنند.

فيلترهاي مورد استفاده در سيستم هاي HVAC اغلب اوقات بر مبناي قيمت اوليه اي که دارند انتخاب مي شوند، نه تاثيري که بر روي کيفيت هواي داخل ساختمان بر جاي خواهند گذاشت. با وجود آن که هزينه اوليه يکي از عوامل مهم در طراحي و ساخت سيستم هاي HVAC به شمار مي آيد، ولي هزينه هاي بلندمدتي نيز بايد در کنار آن مورد ملاحظه قرار گيرد، از جمله:

 هزينه سالمسازي هواي آلوده
 هزينه تعويض و نصب مجدد فيتلرها
 افزايش هزينه انرژي مصرفي به واسطه استفاده از فيلترهاي با بازدهي بالاتر
 هزينه تعمير و نگهداري کويلها و کانا لها
 

در ادامه خواهیم دید : انواع فیلتر ها ،  مشخصات فيلترها

اهميت فيلترها و تميزکننده هاي هوا در تهویه مطبوع





فيلترها و تميزکننده هاي هوا نقش بسيار مهمي را در تامين کيفيت مناسب هواي داخل ساختمان ايفا ميکنند. فيلترها وسايلي هستند که با به کارگيري يک محيط واسطه ذرات معلق موجود در هوا را از آن جدا ميکنند. تميزکننده هاي (تصفيه کننده هاي) هوا نيز با استفاده از روش هاي ديگر آلاينده هاي موجود در هوا را از آن تفکيک ميکنند.

فيلترهاي مورد استفاده در سيستم هاي HVAC اغلب اوقات بر مبناي قيمت اوليه اي که دارند انتخاب مي شوند، نه تاثيري که بر روي کيفيت هواي داخل ساختمان بر جاي خواهند گذاشت. با وجود آن که هزينه اوليه يکي از عوامل مهم در طراحي و ساخت سيستم هاي HVAC به شمار مي آيد، ولي هزينه هاي بلندمدتي نيز بايد در کنار آن مورد ملاحظه قرار گيرد، از جمله:


 هزينه سالمسازي هواي آلوده
 هزينه تعويض و نصب مجدد فيتلرها
 افزايش هزينه انرژي مصرفي به واسطه استفاده از فيلترهاي با بازدهي بالاتر
 هزينه تعمير و نگهداري کويلها و کانا لها



به عنوان مثال، فيلترهاي يک بار مصرف کاغذي که در کور ههاي اماکن مسکوني و اماکن تجاري کوچک مورد استفاده قرار مي گيرند بسيار ارزان قيمت هستند، ولي اين نوع فيلترها هيچ تاثيري بر کيفيت هواي داخل ندارند. تنها کاري که فيلترهاي کاغذي انجام مي دهند آن است که ميزان آلودگي ورودي به تجهيزات را کاهش ميدهند. اين فيلترها همچنين به منظور حفاظت از بادزن ها و کويل ها و جلوگيري از تجمع آلودگي در آن ها مورد استفاده قرار مي گيرند، چرا که کثيف شدن بادز نها و کويلها منجر به کاهش بازده کارکرد آ نها خواهد شد. مساله اي که وجود دارد آن است که فيلترهاي کاغذي قابليت فيلتر کردن ذرات ريز معلق در هوا و بنابراين حفاظت از افراد ساکن در ساختمان و تامين هوايي سالم براي تنفس را ندارند.



نگهداري از فيلترها در سيستم هايHVAC از جمله مسايلي است که در اغلب موارد توجه کافي بدان نمي شود. فيلترها از جمله وسايلي هستند که به راحتي کثيف شده و احتمال گرفتگي آن بسيار بالاست. از طرفي، تجمع گرد و غبار و آلودگي هايي که بر روي تيغه هاي بادزن، کويل ها و سطوح کانال موجب کاهش بازدهي سيستم مي شود. اين در حالي است که در اين شرايط آلايند ههايي که براي سلامت انسان خطر دارند از هواي ارسالي به داخل ساختمان جدا نمي شوند.
طي مطالعات انجام گرفته بر روي تعدادي از ساختمان هايي که با مشکل کيفيت هواي داخل مواجه بودند، مشخص شد که تنها در 13.2 درصد از اين ساختما نها کيفيت فيلترهايي که در سيستم هاي HVAC مورد استفاده قرار گرفته است در حد قابل قبول است.


نقش تکنيسين کيفيت هواي داخل

نقش تکنيسين کيفيت هواي داخل وظيفه تکنيسين هواي داخل آن است که وضعيت فيلترهاي مورد استفاده در سيستم HVAC را به دقت از لحاظ تامين کيفيت مورد نظر هواي داخل و حفاظت از تجهيزات و سيستم ها کنترل کند. در صورتي که سيستم فيلتر قابليت تامين کيفيت قابل قبول هواي داخل را داشته باشد، مسلما نقش حفاظتي آ نها از تجهيزات نيز برآورده خواهد شد.



در صورتي که فيلترهاي مورد استفاده در سيستم، کيفيت مورد نظر هواي داخل را تامين نکنند، تکنيسين هواي داخل بايد پيش از هر اقدامي بررسي کند که آيا مشکل به وجود آمده به دليل کثيف بودن فيلترهاست يا نوع فيلترهاي مورد استفاده مناسب کاربرد خاص آن سيستم نيست.
توجه داشته باشيد که در صورت کثيف بودن فيلترها، تعويض آن ها به تنهايي مشکلي را برطرف نخواهد کرد، بلکه بايد عامل اصلي کثيف شدن فيلترها شناسايي و برطرف گردد. به طور کلي اين اقدام تکنيسين هواي داخل در واقع نوعي کمک به پرسنل تعمير و نگهداري ساختمان در تنظيم سيستم و آماده سازي آن براي بازديدهاي زمان بندي شده است که بايد موارد زير را در بر گيرد:



 تنظيم يک برنامه زمان بندي شده براي بازديد از سيستم و فيلترهاي آن
 در نظر گرفتن روشي موثر براي کسب اطمينان از اين که بازديدها طبق برنامه تعيين شده انجام گرفته است.
 دادن آموزش هاي کافي به پرسنل درباره زمان مناسب تميز کردن يا تعويض فيلترها




بايد توجه داشت که فاصله بين بازديدها در سيستمهاي مختلف بسته به شرايط خاص هر ساختمان متفاوت خواهد بود. از جمله عواملي که بر فاصله زماني بين بازديدها تاثيرگذار است ميتوان به کيفيت هواي خارج ساختمان و کيفيت مورد نظر هواي داخل ساختمان اشاره نمود. به عنوان مثال هواي داخل اتاق عمل جراحي در بيمارستان ها بايد بسيار تميزتر از هوايي باشد که در داخل ساختمان هاي اداري در جريان است.
تکنيسين هواي داخل همچنين بايد قاب و بدنه فيلتر را نيز به دقت بررسي کند. فيلترهاي مورد استفاده در سيستم هاي هوارسان بزرگ معمولا بر روي قابي نصب مي شوند که رديف هاي فيلترها را در کنار يکديگر قرار مي دهد






  در ساير کاربردها نيز امکان آن وجود دارد که فيلتر در داخل يک بدنه گنجانده شود. در چنين مواردي فيلترها بايد مجهز به نوعي فنر يا نگهدارنده باشند تا آ نها را در داخل قاب ثابت نگه دارد. توجه داشته باشيد که هرگز نبايد از جريان هواي عبوري از فيلتر به عنوان عامل نگهدارنده آن استفاده نمود. 
 يکي از نکاتي که تکنيسين هواي داخل بايد بدان توجه داشته باشد آن است که مجموعه فيلترهاي نصب شده در سيستم را به دقت کنترل نموده و اطمينان حاصل کند که هوا از اطراف قاب فيلتر يا شکاف هاي بين فيلترها عبور نکند. در صورت امکان بايد فاصله بين فيلترها را توسط تکه اي مقوا يا کاغذ پر کرد، چرا که هزاران باکتري و قارچ ميتوانند با عبور از همين شکا فها وارد سيستم HVAC و هواي ارسالي به داخل ساختمان شوند. همچنين براي هوابند کردن بدنه و قاب فيلترها ميتوان از لايه هاي هوابندي يا درزگيرها استفاده نمود . تفکيک کننده هاي فيلترها نيز بايد به خوبي در جاي خود محکم و هوابندي شوند.



فيلترها

مطمئن ترين روش براي مشخص کردن اين که آيا تعويض ي بايد تعويض شود يا خير، اندازه گيري افت فشار استاتيک در دو طرف فيتلر است. استفاده از اين روش مستلزم آن است که از مقادير متداول افت فشار استاتيک در هنگامي که فيلتر تميز است آگاهي داشته باشيم. هنگامي که افت فشار استاتيک فيلترهاي به مقدار معيني افزايش پيدا مي کند، زمان آن فرا رسيده است که فيلتر تعويض شود. مقدار اين افت فشار معمولا در اسناد مرتبط با مشخصات فني ساختمان ثبت مي شود. در هر صورت اگر مقدار افت فشار فيلتر در اسناد فني ساختمان موجود نباشد، به طور سرانگشتي هنگامي که افت فشار استاتيک فيلتر تقريبا دو برابر مقدار افت فشار آن در هنگام تميزي مي شود زمان تعوض فيلتر فرا رسيده است. در تاسيسات بزرگ به منظور اندازه گيري افت فشار استاتيک در دو طرف فيلتر معمولا فشار سنجهايي به صورت دائمي در بالادست و پايين دست فيلتر نصب مي شوند. در واقع روش ايد هآل اندازه گيري افت فشار فيلترها در سيستم هاي HVAC نيز همين است.




به طور کلي تکنيسين هايي که بر روي فيلترها مشغول به کار هستند، با هر بار تعويض فيلتر بايد افت فشار ايجاد شده در فيلتر تميز را بر روي قاب فيلتر ثبت کنند. نکته ديگري که بايد مدنظر قرار گيرد آن است که فيلترهاي کثيف بايد با دقت خاصي تعويض شوند تا از پخش شدن گرد و غبار و آلودگي هاي انباشته شده در ميان آن ها به داخل کانال انتقال هوا جلوگيري به عمل آيد. تکنسين نهايي که اقدام به تعويض فيلترها مي کنند نيز براي حفظ سالمت خود بايد از ماسک هاي تنفسي استفاده کنند.
به طور کلي روندي که براي تعويض فيلترها بايد دنبال شود به شرح زيراست:
 بادزن سيستم را از کار بيندازيد.
 فيلترهاي جديد را از جعبه بيرون بياوريد.
 فيلترهاي کثيف را از محل خود خارج نموده و آن ها را در داخل يک جعبه خالي قرار دهيد.
 هنگاميکه تمامي فيلترهاي کثيف از قاب فيلتر خارج شدند، آ نها را از اتاق بادزن بيرون ببريد.
 پلنوم يا اتاقک بادزن را با استفاده از يک جاروبرقي تميز کنيد.
 فيلترهاي جديد را در قاب فيلتر نصب کنيد. اطمينان حاصل کنيد که تمامي نگهدارنده هاي فيلترها در محل خود قرار گرفته و فيتلرها در جهت صحيح نصب شده باشند. بدين منظور به جهت فلشي که بر روي فيلتر حک شده است دقت کنيد.
 بادزن را مجددا به کار بيندازيد.




مشخصات فيلترها

نوع و تعداد فيلترهاييکه بايد در سيستم هاي HVAC مورد استفاده قرار گيرند توسط طراح سيستم يا مهندس کيفيت هواي داخل تعيين مي شود. با اين وجود تکنيسين هواي داخل نيز بايد از انواع مختلف فيلترها، مشخصات هر يک و تفاوت هاي آن ها با يکديگر به خوبي آگاهي داشته باشد.
هدف از به کارگيري فيلترها جدا نمودن ذرات معلق موجود در هواست. فيلترها بسته به قابليتي که در فيلتر کردن درصد مشخصي از ذرات با اندازه هاي معين دارند تقسيم بندي مي شوند
واحدي که براي اندازه گيري ذرات معلق موجود در هوا مورد استفاده قرار مي گيرد ميکرون است. يک ميکرون برابر با 0.000001 متر يا 0.000039 اينچ است. بسياري از ذرات ريز حتا از ذرات ريز گرد و غبار که در ميان پرتوهاي خورشيد قابل رويت هستند نيز زيرترند. به عنوان مثال، دود تنباکو و ويرو سها در حدود 100 برابر از ذرات گرد و غبار قابل رويت کوچک ترند. فيلترهاي با بازدهي بالا قابليت آن را دارند که حتا ذرات کوچکتر از 0.3 ميکرون را نيز فيلتر کنند.
مشخصات فيلتر در واقع تعيين کننده آن است که يک فيلتر تا چه ميزان کارآمد است و بازدهي آن چقدر است. هنگامي که يک فيلتر تحت شرايط آزمون گاهي مورد آزمون قرار مي گيرد، مشخصات فيلتر در واقع معيار کلي بازدهي فيلتر به شمار مي رود. در عمل، بسياري از متغيرهاي سيستم از قبيل سرعت هوا و فشار استاتيک سيستم بر بازدهي فيلترها تاثيرگذارند.


به طور کلي براي ارزيابي بازدهي فيلترها از سه آزمون مجزاي زير بهره مي گيرند:

 آزمون وزن کردن ميزان گرد و غبار
 آزمون نقطه اي گرد و غبار
 آزمون DOP




سه آزمون فوق تفاوت هاي بسياري با يکديگر دارند به طوري که درصد بازدهي که در هر يک از اين آزمو نها براي فيلترها تعيين مي شود، با درصدهاي تعيين شده با استفاده از روش هاي ديگر قابل مقايسه نيست. به عنوان مثال، امکان آن وجود دارد که بازدهي يک فيلتر در آزمون وزن کردن ميزان گرد و غبار برابر با 90 درصد تعيين شود در حالي که بازده همين فيلتر در آزمون نقطه اي گرد و غبار برابر با 25 درصد باشد. به طور کلي در صورتي که بازده يک فيلتر برابر با 50 درصد تعيين شود، فرض بر آن است که اين مقدار بر اساس آزمون وزن کردن ميزان گرد و غبار تعيين شده است مگر آن که خلاف آن ذکر شده باشد.

آزمون وزن کردن ميزان گرد و غبار

آزمون وزن کردن ميزان گرد و غبار که به آن آزمون متوقف کردن وزن کانال نيز گفته مي شود، براي ارزيابي عملکرد فيلترهاي با بازدهي پايين مورد استفاده قرار مي گيرد. مبناي اين آزمون بر عبور دادن نمونه هايي از گرد و غبار مصنوعي با اندازه هاي مختلف از ميان فيلتر استوار است. در اين روش وزن فيلتر يک بار پيش از انجام آزمون و يک بار پس از عبور دادن گرد و غبار مصنوعي از آن اندازه گيري مي شود. بدين ترتيب ميزان افزايش وزن فيلتر پس از انجام آزمون معياري از ميزان ذرات گرد و غباري است که توسط فيلتر جذب شده است.
در اين آزمون، اگر بازدهي فيلتر برابر با 70 درصد اعلام شود، بدين معني است که اين فيلتر 70 درصد از گرد و غبار مصنوعي موجود در هوا را از آن جدا نموده است.



آزمون نقطه اي گرد و غبار

آزمون نقطه اي گرد و غبار که به آن آزمون بازدهي نقطه اي گرد و غبار جو نيز گفته مي شود، براي ارزيابي عملکرد فيلترهاي با بازدهي متوسط و بالا مورد استفاده قرار مي گيرد. مبناي اين آزمون بر عبور دادن ذرات بسيار ريز گرد و غبار از ميان فيلتر استوار است. مقدار گرد و غباري که بر روي کاغذ آزمون مي نشيند معياري از مقدار گرد و غباري است که توسط فيلتر جذب مي شود. در اين آزمون، اگر بازدهي فيلتري برابر با 40 درصد اعلام شود، بدين معني است که اين فيلتر 40 درصد از ذارت گرد و غبار بسيار ريز عبوري را از هوا جدا نموده است.



آزمون DOP


آزمون DOP تنها براي ارزيابي عملکرد فيلترهاي با بازدهي بسيار بالا مانند فيلترهای هپا مورد استفاده قرار مي گيرد. DOP در واقع مخفف گرد و غبار توليد شده از د ي اکتيل فتالات است که از ميان فيلتر عبور داده مي شود. اين ماده متشکل از ذرات بسيار ريزي است که اندازه آ نها از 0.3 ميکرون نيز کوچک تر است. بازدهي فيلترهاي هپا بر مبناي آزمون DOP بايد بيش از 99.9 درصد باشد. اين بدان معني است که اين فيلترها بايد قابليت آن را داشته باشند که 99.9 درصد از ذرات معلقي که اندازه آنها از 0.3 ميکرون کوچک تر است را از هوا جدا کنند. در برخي از مواقع آزمون DOP را آزمون دود نيز مي نامند.

انواع فيلترها

به طور کلي فيلتره ا از نظر ميزان بازدهي در چهار گروه زير طبقه بندي مي شوند:

 فيلترهاي گروه 1 يا فيلترهاي با بازدهي پايين
 فيلترهاي گروه 2 يا فيلترهاي با بازدهي متوسط
 فيلترهاي گروه 3 يا فيلترهاي با بازدهي بالا
 فيلترهاي گروه 4 يا فيلترهاي با بازدهي بسيار بالا




فيلتره اي گروه 1 يا فيلترهاي با بازدهي پايين

فيلترهاي گروه 1 فيلترهاي با بازدهي پايين هستند که قابليت تفکيک نمودن ذراتي در اندازه 50 ميکرون يا بزرگ تر را از هوا دارا هستند. در اين فيلترها معمولا از نوعي اسپري چسبناک استفاده مي شود که به آن تاکيفاير يا چسبنده گفته مي شود. کاري که اين ماده چسبناک انجام مي دهد آن است که موجب چسبيدن ذرات گرد و غبار به بستر فيلتر و جدا شدن آ نها از هوا مي شود. چنين فيلترهايي اغلب فيلترهاي تماسي ويسکوز (چسبناک) گفته مي شود. يکي از معايب اين فيلترها آن است که احتمال آن وجود دارد که ماده چسبناکي که در فيلتر مورد استفاده قرار گرفته است به مرور زمان از بستر فيلتر جدا شده و به همراه جريان هوا به بخش هاي مختلف ساختمان منتقل شود.
در فيلترهاي گروه 1 گاهي از الياف فايبرگلاس يا پشم شيشه نيز براي فيلتر کردن هوا استفاده مي شود. عيبي که در اين نوع فيلترها نيز به چشم ميخورد آن است که الياف شيشه اي نيز به مرور زمان از بستر فيلتر جدا شده و وارد جريان هواي ارسالي به داخل ساختمان مي شود. تاکنون علاوه بر الياف شيشه مواد بسيار ديگري نيز در اين نوع فيلترهاي مورد استفاده قرار گرفته است.
فيلترهاي متداولي که در اماکن مسکوني مورد استفاده قرار مي گيرند، مانند فيلترهاي صفحات پيش فيلتر و فيلترهاي با قاب مقوايي نيز از جمله فيلترهاي گروه 1 هستند. همچنين فيلترهاي يکه در سيستم هاي تهويه مطبوع پنجره اي مورد استفاده قرار مي گيرند نيز از همين نوع هستند. انواع ديگر فيلترها مانند فيلترهاي حصيري و لوله اي نيز در ميان فيلترهاي گروه 1 جاي مي گيرند و قابليت آن را دارند تا به اندازه هاي مورد نياز برش داده شوند.
فيلترهاي گروه 1 اغلب به عنوان پيش فيلتر مورد استفاده قرار مي گيرند و در واقع نقش آن ها جدا نمودن ذرات و الياف بزرگ پيش از ورود آن ها به فيلترهاي گران قيمتي است که در ادامه مسير کانال نصب شده اند. (تصوير 4)



فيلترهاي گروه 2 يا فيلترهاي با بازدهي متوسط

فيلترهاي گروه 2 فيلترهاي با بازدهي متوسط هستند که قابليت تفکيک نمودن ذراتي در اندازه 5 تا 10 ميکرون را دارا هستند. ماد هاي که در اين فيلترها به عنوان بستر فيلتر مورد استفاده قرار مي گيرد معمولا از جنس پلي استر يا الياف کتان - پلي استر است. در اکثر سيستم هاي HVAC مورد استفاده در ساختمان هاي تجاري از فيلترهاي گروه 2 استفاده مي شود. فيلترهاي گروه 2 نيز گاهي به عنوان پيش فيلتر مورد استفاده قرار مي گيرند.
اکثر فيلترهاي گروه 2 فيلترهاي چين دار يا پليسه اي هستند (تصوير 5). برتري اين نوع فيلترها نسبت به فيلترهاي صاف آن است که سطح مقطع بزرگ تري را براي تفکيک ذرات از هواي عبوري تامين ميکنند. موادي که در بستر اين فيلترها مورد استفاده قرار مي گيرد از موادي با چگالي بالاتر است.
بنابراين مقاومتي که اين مواد در مقابل عبور جريان هوا ايجاد مي کنند نسبت به فيلترهاي صاف بيش تر است. چين دار کردن مواد در اين نوع فيلترها بدين معني است که جريان هوا براي عبور از بستر فيلتر بايد سطح طولاني تر را طي کند و بدين ترتيب مقاومت بيش تري در برابر جريان هوا قرار خواهد گرفت. در اين نوع فيلترها، ماده چين دار توسط يک شبکه سيمي يا به طريقي مشابه با آن در جاي خود ثابت نگه داشته ميشود.
فيلترهاي چين دار گروه 2 با ضخامت هاي مختلفي به بازار عرضه مي شوند. بازده اين فيلترها بر مبناي معيار سنجش نقط هاي گرد و غبار حداکثر برابر با 30 درصد است که اين رقم با بازده 94 درصد در معيار وزن کردن گرد و غبار فيلتر همخواني دارد.
فيلترهاي لوله اي خودکار نيز از جمله فيلترهاي گروه 2 به شمار مي روند. در اين فيلترهاي هر يک از دو سر بستر فيلتر به يک غلتک متصل است. بدين ترتيب هنگاميکه پس از مدتي بستر فيلتر کثيف ميشود، غلتکها باز مي شوند و فيلتر تميز دهانه کانال را پر خواهد کرد.



فيلترهاي گروه 3 يا فيلترهاي با بازدهي بالا

فيلترهاي گروه 3 فيلترهاي با بازدهي بالا هستند. اين فيلترها قابليت تفکيک 99 درصد از ذراتي با اندازه 0.3 ميکرون يا بزرگ تر را دارا هستند. توجه داشته باشيد که فيلترهاي هپا در اين گروه جاي نمي گيرند. بازده فيلترهاي گروه 3 بر مبناي معيار سنجش نقطه اي گرد و غبار و بسته به نوع و شيوه ساخت فيلتر در محدوده 30 تا 98 است. لازم به ذکر است که بازده 98 درصد بر مبناي معيار ارزيابي نقطه اي گرد و غبار به حد پايين بازده فيلترهاي هپا بسيار نزديک است. فيلترهاي گروه 3 در انواع مختلفي به بازار عرضه مي شوند که از آن جمله ميتوان به موارد زير اشاره کرد:
 فيلترهاي کيسه اي
 فيلترهاي با بستر صلب
 فيلترهاي با صفحات حلقوي داخلي



فيلترهاي کيسه اي

فيلترهاي کيسه اي که نمونه اي از آن ها در تصوير ( 6) قابل مشاهده است، مجهز به يک کيسه هستند که با ابعاد مختلف طول و عرض و در تعداد مختلف توليد مي شوند. برخي از فيلترهاي کيسه اي مجهز به قاب هاي سيمي هستند که کيسه فيلترها را در جاي خود نگه ميدارد و از تاب برداشتن يا پاره شدن آنها جلوگيري به عمل ميآورد. در صورتي که در فيلترهاي کيسه اي از نگهدارنده کيسه استفاده نشود، براي آن که اين فيلترها در حالت کاملا باز باقي بمانند، جريان هواي عبوري از کانال بايد بالا باشد. طول کيسه هاي اين فيلترها معمولا بين 15 تا 30 اينچ است. به طور کلي، پر بازده ترين فيلترهاي کيسه اي فيلترهايي هستند که کيسه آ نها به طول 15 اينچ بوده و تعداد کيسه هاي مورد استفاده آن ها در هر فيلتر نيز 12 عدد باشد. بازده فيلترهاي کيسه اي بر مبناي معيار سنجش نقط هاي گرد و غبار بسته به مدل و نوع ساخت بين 45 تا 95 درصد است.
به طور کلي به کارگيري فيلترهاي کيسه اي در سيستمهاي هواي حجم متغير يا VAV توصيه نميشود. چرا که متغير بودن حجم هوا در اين سيستمها موجب مي شود تا فيلترهاي کيسه اي مورد استفاده در آ نها فشرده شوند.
فواصل زماني تعويض فيتلرهاي کيسه اي نسبت به فيلترهاي چيندار بسيار بيشتر است، از اين رو تعمير و نگهداري سيستمهايي که در آن ها از فيلترهاي کيسه اي استفاده مي شود بايد در فواصل زماني کوتاه تري انجام پذيرد



فيلترهاي با بستر صلب

فيلترهاي با بستر صلب که نمونه اي از آن ها در تصوير ( 7) نشان داده شده است، با استفاده از مواد صلب و به صورت چين دار ساخته مي شوند. صلب بودن بستر اين فيلترها موجب مي شود تا کاربرد مناسبي در سيستم هاي هواي حجم متغير داشته باشند. اين نوع فيلترها در ضخامت هاي مختلفي بين 6 تا 12 اينچ موجود هستند. بازده فيلترهاي با بستر صلب بسته بر مبناي معيار سنجش نقطه اي گرد و غبار بسته به مدل و نوع ساخت بين 45 تا 95 درصد است.



فيلترهاي با صفحات حلقوي داخلي


فيلترهاي با صفحات حلقوي داخلي که نمونه اي از آن ها در تصوير ( 8) نشان داده شده است، حداقل از سه لايه مختلف از مواد با بازده فيلتر کردن متفاوت ساخته مي شوند. ساختار اين نوع فيلترهاي به گونه اي است که اولين لايه آن ها براي جدا نمودن ذرات بزرگ تر در نظر گرفته شده است. به همين ترتيب لايه هايي که در رديف هاي بعدي قرار گرفته اند براي تفکيک نمودن ذرات ريزتر از هوا تعبيه شده اند. در اين نوع فيلترهاي بستر فيلتر با استفاده از يک قاب سيمي داخلي به ضخامت 1 اينچ در جاي خود نگه داشته مي شود. بازده فيلترهاي با صفحات حلقوي داخلي بر مبناي معيار سنجش نقط هاي گرد و غبار در حدود 30 درصد است.



فيلترهاي گروه 4 يا فيلترهاي با بازدهي بسيار بالا

فيلترهاي گروه 4 فيلترهاي با بازدهي بسيار بالا هستند. اين نوع فيلترها در کابردهاي خاص مانند اتاق هاي تميز صنعتي، اتاق هاي عمل در بيمارستا نها و آزمونگا هها مورد استفاده قرار مي گيرند.
طراحي و ساخت اين فيلترها با دقت بسيار بالايي انجام گرفته است و نصب آ نها از اهميت ويژه اي برخوردار است. اين فيلترها با استفاده از معيار DOP مورد سنجش قرار مي گيرند.
فيلترهاي هپا متداول ترين نوع فيلترهاي گروه 4 هستند و حداقل بازده آن ها بايد به گونه اي باشد که قابليت جدا کردن 99.97 درصد از ذراتي به اندازه 0.3 ميکرون را داشته باشند. سازندگان فيلترها معمولا براي پر بازده ترين فيلترهاي توليدي خود از اصطالح فيلترهاي اولپا استفاده مي کنند. بازده فيلترهاي اولپا در حدود 99.9999 درصد است و قابليت آن را دارند تا ذراتي به اندازه 0.12 ميکرون را از هوا تفکيک کنند.
تمامي چهار گروه فيلترهايي که به معرفي آن ها پرداختيم مقاومت زيادي را در برابر عبور هوا ايجاد ميکنند. اين مساله ايجاب مي کند که در هنگام طراحي سيستم هاي HVAC توجه خاصي به متغيرهايي از قبيل حجم هواي عبوري از سيستم، سرعت هوا، الگوي جريان هوا، بادزن مورد استفاده و فشار استاتيک سيستم معطوف گردد.



ساير تميزکننده هاي هوا

فيلترهاي کربني که نمونه اي از آ نها در تصوير ( 9) قابل مشاهده است، از ديگر فيلترهايي هستند که اغلب به آ نها فيلترهاي زغال فعال يا فيلترهاي کربن اکتيو يا فيلترهاي گازي گفته ميشود. اين فيلترها به جاي ذرات معلق، گازها و بخارات موجود در هوا را از آن جدا ميکنند. اين فيلترها از قا بهايي تشکيل شده اند که تک ههاي کربن فعال در آ نها قرار داده ميشود و اين کربن مولکو لهاي گاز و بخار موجود در هوا را به خود جذب ميکنند. اين فيلترهاي قابليت آن را دارند تا گازهايي موجود در هوا به ميزان چند قسمت در ميليون ( ppm ) تا چند قسمت در بيليون ( ppb ) را جذب نمايند.
فيلترهاي کربني اغلب به منظور تفکيک نمودن دود سيگار و ساير بوهاي ناخوشايند از هواي داخل ساختمان مورد استفاده قرار مي گيرند. برخي از اين فيلترها براي جدا کردن نوع خاصي از گازها مورد استفاده قرار مي گيرند. در سيستم هايي که فيلترهاي کربن اکتيو مورد استفاده قرار مي گيرند، به منظور جلوگيري از رسوب کردن ذرات گرد و غبار بر روي فيلترهاي کربني همواره پيش از اين فيلترها بايد از يک پيش فيلتر استفاده شود. بازده پيش فيلتر مورد استفاده در اين موارد، بر مبناي معيار سنجش نقطه اي گرد و غبار بايد بين 85 تا 95 درصد باشد. بازده فيلترهاي کربن اکتيو بايد هر سه ماه يک بار مورد آزمون قرار گيرد.



تميزکنند ههاي الکترونيکي هوا

تميزکننده هاي الکترونيکي هوا يا تميزکننده هاي EAC که نمونه اي از آن ها در تصوير ( 10 ) قابل مشاهده است، ذرات معلق موجود در هوا را با استفاده از صفحاتي که به صورت الکتريکي باردار شده اند به خود جذب ميکند. همان طورکه مي دانيم ذراتي که بار الکتريکي مخالف داشته باشند يکديگر را جذب مي کنند. در فيلترهاي الکترونيکي هوا نيز ذرات معلق موجود در هوا پس از عبور از ميان فيلتر، با عبور از يک ميدان الکتريکي و تحت تاثير يک منبع ولتاژ فشار قوي باردار مي شوند.
صفحات جمع آوري گرد و غبار که در پايين دست اين فيلترها تعبيه مي شود بار مثبت دارند، بدين ترتيب ذراتي که در حين عبور از فيلتر بار منفي پيدا کرده اند را به سمت خود جذب ميکنند. به منظور حفظ بازده تميزکننده هاي الکترونيکي هوا در حد بهينه، اين فيلترها بايد به صورت دوره اي تميز شوند. نکته مهمي که بايد مورد ملاحظه قرار گيرد آن است که اين فيلترها به جز در مواردي که تعمير و نگهداري از آن ها به صورت مداوم و طبق برنامه هاي زمان بندي شده انجام شود نبايد مورد استفاده قرار گيرند.


اساس کار فيلترهاي الکترواستاتيکي نيز مشابه با تميزکنند ههاي الکترونيکي هواست. اين فيلتره ا در حقيقت فيلترهايي هستند که با ايجاد ميدا نها الکترواستاتيکي ذرات معلق موجود در هوا را به خود جذب ميکنند.